Ticaret Sicili Gazetesi ilanı nasıl sorgulanır?
Türk Ticaret Kanunu'nun 35. maddesine göre ticaret sicili kayıtları herkese açıktır (aleni); ilgilenen herkes bu kayıtları ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanmış bir ilanı inceleyebilir, örneğini çıkarabilir ve giderini ödeyerek onaylı suretini alabilir. Uygulamada bu talep, ilanın ilgili olduğu şirketin bağlı bulunduğu ticaret sicili müdürlüğüne (genellikle ticaret odası bünyesinde) dilekçeyle yapılır; sicil müdürlüğü, şirketin dosyasındaki gazete nüshasının fotokopisini çekip onaylar. Talepte şirketin unvanı, MERSİS veya sicil numarası gibi tanımlayıcı bilgilerin belirtilmesi gerekir.
Ticaret Sicili Gazetesi ilanı nedir?
Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi (TTSG), ticaret sicili müdürlüklerince tescil edilen hususların — kuruluş, adres, unvan, sermaye, temsilci değişikliği, tasfiye gibi — Türk Ticaret Kanunu uyarınca ilan edildiği resmî yayın organıdır. Bir şirketle iş yapacak kişi veya kurumlar, o şirketin tescilli bilgilerini teyit etmek için geçmişte yayımlanmış bir TTSG ilanını görmek ister.
Sicil kayıtlarının aleniyeti ilkesi
Ticaret Bakanlığı’nın ticaret sicili sayfasına göre ticaret sicili kayıtları Türk Ticaret Kanunu’nun 35. maddesi uyarınca alenidir. Bu ilke uygulamada şu üç hakkı birlikte verir:
| Hak | Açıklama |
|---|---|
| İnceleme | İlgilenen herkes sicil kayıtlarını ve dosyadaki belgeleri inceleyebilir |
| Örnek çıkarma | Kayıtların örneği (kopyası) çıkarılabilir |
| Onaylı suret alma | Giderin ödenmesi şartıyla kayıtların onaylı sureti talep edilebilir |
Bu üç hak, bir TTSG ilanının sonradan “sorgulanmasının” hukuki temelidir: ilan, sicile tescil edilen bir işlemin duyurusu olduğundan, ilgili sicil dosyasının bir parçasıdır ve aynı aleniyet ilkesine tabidir.
İlan suretini nereden ve nasıl istemeli?
Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) bilgi bankasındaki tanıma göre, istenmesi hâlinde firmanın ticaret sicili dosyasında bulunan Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinin fotokopisi çekilip onaylanarak “Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Sureti” adıyla verilir. Süreç şu şekilde işler:
- Talep dilekçe ile yapılır.
- Müracaat yeri, şirketin bağlı bulunduğu ticaret sicili müdürlüğüdür (çoğunlukla ticaret odası bünyesindedir).
- İşlem harca tabidir.
- Dilekçede şirketin ticaret unvanı ile MERSİS numarası veya ticaret sicili numarasının, biliniyorsa ilanın tarih/sayı bilgisinin belirtilmesi, doğru dosyanın bulunmasını hızlandırır.
Hangi sicil müdürlüğüne başvurulacağı şirketin MERSİS’teki kayıtlı merkez adresine bağlıdır; bu bilgi MERSİS numarası nedir rehberinde anlatılan sistem üzerinden teyit edilebilir.
MERSİS ile ilişkisi
Ticaret Sicili Yönetmeliği’nin 13. maddesi uyarınca ticaret sicili işlemleri MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) üzerinden yürütülür. Sicile tescil edilen her işlem MERSİS’e işlendiğinden, TTSG’de yayımlanan ilanın dayandığı tescil kaydına da MERSİS kullanıcı girişiyle, şirketi temsile yetkili kişi tarafından erişilebilir. Ancak MERSİS üzerinden alınan belgeler (örneğin faaliyet belgesi) ile geçmiş bir gazete nüshasının sureti ayrı taleplerdir; gazete sureti için yukarıdaki dilekçe yolu izlenir.
Üçüncü kişiler ne yapabilir?
Bir şirketle sözleşme yapacak veya onunla iş ilişkisine girecek üçüncü kişi, TTK m.35’teki aleniyet ilkesine dayanarak ilgili sicil müdürlüğünden inceleme talep edebilir. Şirketin güncel ve faal durumunu özetleyen bir belge yeterliyse, geçmiş ilan suretleri yerine doğrudan faaliyet belgesi (sicil tasdiknamesi) talep etmek daha hızlı bir yol olabilir; belirli bir tescil işleminin (örneğin bir temsilci değişikliğinin) ilan edildiği tarihli nüshanın kendisi gerekiyorsa, gazete sureti talebi yapılmalıdır.
Harç ve ücret
ATSO’nun bilgi notu, gazete sureti talebinin harca tabi olduğunu belirtir; tutar, talebin yapıldığı ticaret odasının bağlı bulunduğu sicil müdürlüğünün güncel tarifesine göre değişir. Oda tarifeleri hakkında genel bilgi için ticaret odası aidatı rehberine bakılabilir.
Sık sorulanlar
Gazete suretini kim talep edebilir?
TTK m.35 gereği sicil kayıtları aleni olduğundan, konuyla ilgisi bulunan herkes inceleme ve örnek çıkarma hakkına sahiptir; onaylı suret talebi ise giderinin ödenmesi şartına bağlıdır.
Talep dilekçesinde hangi bilgiler yer almalı?
Şirketin ticaret unvanı ile MERSİS numarası veya ticaret sicili numarası, varsa ilanın yayımlandığı gazete tarihi ve sayısı belirtilmelidir; bu bilgiler sicil müdürlüğünün doğru dosyayı bulmasını sağlar.
- Ticaret Bakanlığı — Ticaret Sicili
- Ticaret Bakanlığı — Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS)
- Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Bilgi Bankası — Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Sureti
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ve mali danışmanlık yerine geçmez.