Şirket şubesi nasıl açılır, maliyeti nedir?

Şube nedir, merkezden farkı ne?

Ticaret Sicili Yönetmeliği m.118’e göre şube, bir ticari işletmeye bağlı olmakla birlikte kendi başına sınai veya ticari faaliyetin yürütüldüğü yerler ve satış mağazalarıdır. Şubenin kendi tüzel kişiliği yoktur; hukuken merkez şirketin bir parçasıdır, ama fiilen bağımsız bir işyeri gibi faaliyet gösterir ve kendi vergi dairesi kaydına, kendi SGK işyeri tescil numarasına sahip olabilir.

Tescil nerede ve nasıl yapılır?

TTK m.40/3 açık kuralı şudur: merkezi Türkiye’de bulunan ticari işletmelerin şubeleri, bulundukları yerin ticaret siciline tescil olunur. Yani şube merkezle aynı ilde de olsa farklı bir ilde de olsa, kendi bulunduğu yerin ticaret sicil müdürlüğüne kayıt yaptırılır.

Kuruluş başvuruları — ticari işletme, limited şirket, anonim şirket ve şube dahil — Ticaret Bakanlığı’nın Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden elektronik ortamda yapılır. Süreç özetle:

1. Şirket yetkili organının (müdürler kurulu / yönetim kurulu) şube açılışına ve şube müdürüne ilişkin kararı alınır.
2. Başvuru MERSİS üzerinden, şubenin bulunacağı yerin ticaret sicili müdürlüğü seçilerek yapılır.
3. Şube unvanı, adresi, faaliyet konusu ve şube müdürüne ait temsil yetkisi bilgileri sisteme girilir.
4. Şube müdürü için imza beyannamesi hazırlanır; aynı kişi aynı sicil çevresinde başka bir şubede zaten yetkiliyse mevcut imza beyannamesinin onaylı örneği yeterlidir.
5. Sicil müdürlüğü incelemesinden geçen başvuru tescil edilir ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde (TTSG) ilan olunur.
6. Tescilden sonra şubenin bulunduğu yerdeki vergi dairesine ve SGK işyeri tesciline ayrıca başvurulur.

Maliyeti neyden oluşur?

Şube açılışının toplam maliyeti tek bir sabit kalem değildir; birkaç ayrı gider kalemi toplanarak oluşur:

• Ticaret sicili tescil harcı: şube tescil işlemi için sicil müdürlüğüne ödenen harç.
• Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilan bedeli: tescil kararının TTSG’de yayımlanması için ödenen ücret.
• Ticaret veya sanayi odası kayıt/giriş payı: şubenin bulunduğu yerin bağlı olduğu odaya kayıt için ödenen tutar; sonraki yıllarda ayrıca oda aidatı doğar.
• Noter giderleri: şube müdürüne ait imza beyannamesinin noterde düzenlenmesi veya onaylanması (gerekiyorsa).

Bu kalemlerin tutarları sicil müdürlüğünden sicil müdürlüğüne ve yıldan yıla değişir; kesin tutar için başvuru yapılacak ticaret sicili müdürlüğü ve bağlı olunacak odadan güncel tarife istenmelidir. Oda aidatının nasıl hesaplandığı için ticaret odası aidatı rehberine bakılabilir.

Şube açıldıktan sonra hangi kayıtlar gerekir?

Ticaret sicili tescili tek başına yeterli değildir; şube fiilen faaliyete başlamadan önce ayrıca:

• Şubenin bulunduğu yerdeki vergi dairesine mükellefiyet tesisi için bildirimde bulunulur.
• Şubede çalışan olacaksa SGK işyeri tescili şube adresi için ayrıca yapılır.
• Şube unvanı altında kesilecek faturalar ve kullanılacak e-fatura/e-arşiv kaydı merkez mükellefiyet numarası üzerinden yürütülür; şubeye ayrı bir e-fatura kullanıcı hesabı açılmaz.

Kuruluş aşamasındaki genel MERSİS sürecinin işleyişi için MERSİS ile şirket kuruluşu rehberine bakılabilir.

Sık sorulanlar