Geçici vergi dönemleri ve ödeme tarihleri

Geçici vergi nedir, kimler öder

Geçici vergi; gerçek usulde ticari kazanç sahipleri, serbest meslek erbabı ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, yıl içinde elde ettikleri kazanç üzerinden üçer aylık dönemler hâlinde hesaplayıp önceden ödediği bir avans vergisidir. Basit usule tabi mükellefler ve kazancı stopajla nihai olarak vergilenen bazı gelir grupları geçici vergi kapsamı dışındadır.

Dönemler ve tarihler

Hesap dönemi takvim yılı olan mükellefler için geçici vergi dönemleri, beyan ve ödeme son günleri şöyledir:

Özel hesap dönemi belirlenmiş mükelleflerde üç aylık dönemler, özel hesap döneminin başladığı tarihten itibaren sayılır; beyanname üç aylık dönemi izleyen ikinci ayın 14’ünde verilir, ödeme ise aynı ayın 17’sinde yapılır.

Her dönemin kazancı, yılın başından o döneme kadarki kümülatif kazanç üzerinden hesaplanır ve önceki dönemlerde ödenen geçici vergi bu tutardan mahsup edilir; bu nedenle beyanname her seferinde o ana kadarki toplam kazancı baz alır, yalnızca son üç ayı değil.

Dördüncü dönem kalkıp yeniden geldi

2022 yılından itibaren, GİB’in VUK-149/2022-12 sayılı Sirküleri uyarınca dördüncü dönem (Ekim-Kasım-Aralık) geçici vergi beyannamesi verme zorunluluğu kaldırılmıştı; bunun gerekçesi, yıllık beyannamenin zaten kısa bir süre sonra verilecek olmasıydı. Daha sonra yapılan yasal düzenlemeyle dördüncü dönem yeniden uygulamaya alındı ve mükellefler yıl içinde tekrar dört dönem geçici vergi beyan etmeye başladı. Bir şirket kurarken veya mevcut bir şirkette dönem planlaması yaparken, o yıl için kaç dönem geçici vergi beyannamesi verileceğinin güncel durumunu mali müşavirle teyit etmek gerekir.

Geçici vergi ile yıllık vergi arasındaki ilişki

Yıl içinde ödenen geçici vergi, nihai bir vergi değildir; bir sonraki yıl verilen yıllık gelir vergisi veya kurumlar vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden mahsup edilir. Mahsuptan sonra kalan geçici vergi varsa, mükellefin talebiyle nakden veya diğer vergi borçlarına mahsuben iade edilebilir. Şirketin yıllık vergi yükü ve kâr payı dağıtımı hesaplarken geçici vergi ödemelerinin nakit akışına etkisini de göz önünde bulundurmak gerekir; detaylı hesap örneği için kurumlar vergisi ve kâr payı stopajı rehberine bakın.

Sık sorulanlar